Dự án đường sắt Cát Linh – Hà Đông

Tuyến 2A Cát Linh – Hà Đông do Bộ Giao thông Vận tải làm Chủ đầu tư. Tuyến có chiều dài 13.1 km, được khởi công xây dựng vào ngày 10/10/2011 và dự kiến hoàn thành công tác xây dựng vào 30.9.2017, đưa vào vận hành thương mại trong Quý I/2018

Tuyến Cát Linh – Hà Đông là tuyến số 3 trong hệ thống đường sắt đô thị Hà Nội, và là tuyến thứ hai của dự án được đề xuất, sau tuyến Yên Viên – Ngọc Hồi, trong số 8 tuyến được quy hoạch. Tuyến này được đầu tư xây dựng bằng vốn vay ODA của Trung Quốc, ký năm 2008

Vốn

Dự án có tổng mức đầu tư 552,86 triệu USD vào năm 2008 trong đó vốn của Chính phủ Việt Nam là 133,86 triệu USD. Thêm vào đó là nguồn vốn vay ưu đãi của Trung Quốc 419 triệu USD[7]. Tổng mức đầu tư sau điều chỉnh là 886 triệu USD, đội vốn 250 triệu USD.

Vốn ODA đặt điều kiện các nhà thầu tư vấn, thi công, cung cấp vật liệu thiết bị chủ yếu phải là từ nước tài trợ vốn. Cho nên, theo Bộ trưởng Giao thông Đinh La ThăngViệt Nam phải mua 13 đoàn tàu của Trung Quốc cho tuyến đường này. Cũng vì vậy theo ông bộ trưởng, nhà thầu Trung Quốc trong dự án đường sắt “rất kém” nhưng không thể thay.[6]

Mẫu tàu điện

Vào ngày 20/10/2015, Ban Quản lý dự án đường sắt đô thị Hà Nội đã cho trưng bày mẫu tàu điện Cát Linh – Hà Đông tại triển lãm Giảng Võ (Ba Đình – Hà Nội).

Theo đó, tuyến 2A: Cát Linh – Hà Đông sẽ có 13 đoàn tàu (52 toa xe) với 4 toa xe/đoàn tàu. Chiều dài đoàn tàu 79 m, chiều cao toa tàu tính từ mặt ray đến đỉnh tàu 3,8 m, độ rộng lớn nhất toa tàu 2,8 m, tốc độ tối đa 80 km/giờ, tốc độ khai thác trung bình ≥ 35 km/giờ. Năng lực vận chuyển tối đa khoảng 28.500 hành khách/giờ/hướng.[8]

Phía ngoài tàu được sơn màu xanh lá cây, đầu tàu được trang trí bằng biểu tượng Khuê Văn Các và dòng chữ trắng ghi rõ tên tuyến Cát Linh – Hà Đông.

Hướng tuyến

Điểm đầu của Tuyến tại nút giao cắt đường Cát Linh – Giảng Võ, đi theo đường Hào Nam, qua phố Hoàng Cầu tới đường Láng, sau đó chạy ngang qua sông Tô lịch, chạy dọc theo trục đường Nguyễn Trãi – Trần Phú – Quang Trung và kết thúc tại ga Bến xe Yên Nghĩa.

Nhà ga

Gồm 12 nhà ga: Cát Linh, La Thành, Thái Hà, Láng, Thượng Đình, Vành đai 3, Phùng Khoang, Văn Quán, Hà Đông (bến xe Hà Đông cũ), La Khê, Văn Khê, Yên Nghĩa (bến xe khách Yên Nghĩa).

Các nhà ga của tuyến Cát Linh – Hà Đông sẽ được xây dựng và thiết kế theo tư tưởng “một tuyến một cảnh”, mỗi ga sẽ có một màu sắc riêng biệt, trong đó Ga La Khê (ga hoàn thành đầu tiên) được thiết kế toàn bộ bằng màu xanh cốm. Hình thái nhà ga sử dụng mái cong, phù hợp với khí hậu nóng ẩm và mưa nhiều của Việt Nam và phong cách kiến trúc Đông Nam Á. Mái nhà ga sử dụng vật liệu lấy sáng, khả năng chống gió cao, giảm bức xạ mặt trời,… Riêng ga Cát Linh được thiết kế đặc biệt, mang phong cách hiện đại và đem lại tiện nghi sống cho cư dân quanh khu vực.

Tại các nhà ga có bố trí các thiết bị hiện đại như thang máy, thang cuốn, thang bộ, camera an ninh, thiết bị hỗ trợ người khuyết tật, hệ thống thu soát vé tự động AFC, hệ thống thông gió,… Khả năng thoát hiểm tại Nhà ga trong trường hợp khẩn cấp được thiết kế theo tiêu chuẩn Quốc tế để đảm bảo an toàn tối đa cho hành khách.

Hệ thống trang thiết bị

Tuyến 2A Cát Linh – Hà Đông được trang bị 13 đoàn tàu với công nghệ hiện đại. Đoàn tàu chạy bằng điện với hệ thống cung cấp điện từ Ray thứ 3, có an toàn và ổn định cao cũng như đảm bảo mỹ quan đô thị. Đoàn tàu là loại có cabin lái hai chiều và hoàn toàn có thể đổi chiều ở cả hai đầu của đoàn tàu. Chiều dài trung bình toa xe sẽ là khoảng 20 m với 4 cửa bên (mỗi phía) cho một toa xe. Tốc độ tối đa của đoàn tàu khi vận hành là 80 km/h. Mỗi đoàn tàu có thể chuyên chở tối đa khoảng 1000 hành khách (theo tiêu chuẩn châu Âu 6 hành khách/m²).

Khổ ray tiêu chuẩn 1435mm, sử dụng công nghệ hàn liền để đảm bảo tốc độ chạy tàu cao, chống ồn, chống rung, được lắp đặt các thiết bị chống trật bánh tàu.

Hệ thống thông tin tín hiệu sử dụng công nghệ hiện đại nhất trên thế giới, có khả năng đáp ứng linh hoạt các yêu cầu về tổ chức vận hành tàu, đảm bảo an toàn và độ chính xác cao. Hệ thống đóng đường và điều khiển chạy tàu cho dự án áp dụng công nghệ “CBTC – Communication Based Train Control”. Đây là công nghệ đóng đường động, giúp rút ngắn thời gian giãn cách giữa các tàu. Công nghệ này đang được áp dụng cho các hệ thống metro hiện đại nhất của châu Âu và thế giới.

Đoàn tàu Metro 2A

Khu vực depot

Depot của Tuyến Metro Cát Linh – Hà Đông được đặt tại phường Phú Lương, quận Hà Đông với diện tích khoảng 19.6 ha, bao gồm các hạng mục chính như: Trung tâm điều hành vận tải OCC, xưởng bảo trì đoàn tàu, bãi tập kết tàu, bãi thử tàu, tòa nhà hành chính, trung tâm đào tạo, nhà kho,…

Trung tâm điều hành vận tải OCC thực hiện chức năng giám sát và điều khiển toàn bộ các hệ thống trên toàn tuyến, đảm bảo vận hành thông suốt và an toàn. Trung tâm hoạt động liên tục 24/24 giờ trong ngày.

Kết nối

Tuyến Metro 2A Cát Linh – Hà Đông được thiết kế đảm bảo sự kết nối hài hòa với các Tuyến Metro khác trong tương lai, và các trạm xe buýt dọc tuyến, nhằm tạo điều kiện cho người dân dễ dàng lựa chọn lộ trình và hình thức di chuyển thích hợp.

  • Dọc Tuyến kết nối với Tuyến buýt nhanh số 01 (BRT 01): tại các ga Yên Nghĩa, Văn Khê, La Khê và ga Cát Linh.

  • Ga Cát Linh: Kết nối với Tuyến Metro số 3, đoạn Nhổn – ga Hà Nội.

  • Ga Thượng Đình: Kết nối với Tuyến Metro số 2, đoạn Nam Thăng Long – Thượng Đình.

  • Ga Yên Nghĩa: Kết nối với bến xe khách Yên Nghĩa (phía Tây Nam của Thủ đô).

  • Trong tương lai, Tuyến Metro số 2A sẽ kết nối với các Tuyến Metro số 4 (Liên Hà – Bắc Thăng Long) và Tuyến Metro số 8 (Cổ Nhuế – Trâu Quỳ